Αιτιοπαθογένια

Η αιτιοπαθογένεια της δημιουργίας Ελκών Διαβητικών Ποδιών είναι πολυπαραγοντική. Τόσο η Περιφερική Αγγειακή Νόσος των κάτω άκρων, όσο και η Νευροπάθεια είναι επιβεβαιωμένοι παράγοντες κινδύνου για την δημιουργία ελκών, εν αντιθέσει με τη λοίμωξη, που επέρχεται συνεπεία του τραυματισμού1,2.
Η Περιφερική Αγγειακή Νόσος των κάτω άκρων θέτει κατευθείαν όπως εικονίζεται στο Γράφημα Δημιουργίας Εξέλκωσης το πόδι σε κίνδυνο, που άμα τον τραυματισμό του, ακόμη και ανεπαίσθητο, οδηγεί στην δημιουργία εξέλκωσης και συνεπώς στο καλούμενο Διαβητικό Πόδι.

123

Εικόνα 1. Η οδός της Εξέλκωσης για το Διαβητικό Πόδι (τροποποιημένο από Boulton, A. J.,The pathway to foot ulceration in diabetes, Med Clin North Am, 97 ;5; 775-90, 2013).

Η Περιφερική Αισθητική Νευροπάθεια, καταρχήν μέσω της απώλειας της προστατευτικής αίσθησης, οδηγεί και αυτή στο πόδι που βρίσκεται σε κίνδυνο. Το ίδιο επισυμβαίνει και συνεπεία της ατροφίας των μικρών μυών των ποδών, που με τη σειρά τους προκαλούν αλλαγή της εμβιομηχανικής τους, αλλαγή της κατανομής των πιέσεων και παραμορφώσεις. Ακολούθως, αυξάνονται οι πιέσεις σε σημεία των πελμάτων, σε βαθμό που δεν δύνανται να ανταποκριθούν οι ιστοί, οδηγώντας και πάλι σε πόδια με αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού.
Ομοίως, η Περιφερική Αυτόνομη Νευροπάθεια καταλήγει στην πρόκληση του ιδίου αποτελέσματος με διττό τρόπο. Η πρώτη υπο-οδός είναι μέσω της αυξημένης αιματικής ροής που παρατηρείται στα άτομα αυτά (σε απουσία στενωμένων αρτηριών), την δημιουργία αρτηριοφλεβωδών αναστομώσεων (shunts) και ως εκ τούτων την ξηρότητα των ποδών, λόγω τοπικής αύξησης της θερμοκρασίας τους. Η δεύτερη υπο-οδός, είναι μέσω της μειωμένης εφίδρωσης των ποδών per se, που οδηγεί σε ξηροδερμία, σε σχηματισμό τύλων και συνεπεία αυτών στην αύξηση του κινδύνου εξέλκωσης στα πόδια.
Με το που τίθενται τα πόδια σε αυξημένο κίνδυνο εξέλκωσης, ακόμα και ο πλέον ήπιος τραυματισμός δημιουργεί την κλινική οντότητα του Διαβητικού Ποδιού 2.
    Ανάλογα με την υποκείμενη παθοφυσιολογική βλάβη, τα ΕΔΠ διακρίνονται αιτιοπαθογενετικά σε 3 αδρές κατηγορίες:

  • Νευροπαθητικά (σε έδαφος νευροπάθειας ),
  • Ισχαιμικά (σε έδαφος αρτηριακής ανεπάρκειας),
  • Μεικτά (από συνδυασμό των 2 ανωτέρων) 3.

Βιβλιογραφία

1. Singh N, Armstrong DG, Lipsky BA. Preventing foot ulcers in patients with diabetes. JAMA 2005;293(2):217-28.

2. Boulton AJ. The pathway to foot ulceration in diabetes. Med Clin North Am 2013;97(5):775-90.

3. Katsilambros N. Atlas of the diabetic foot. 2nd ed. Chichester, West Sussex ; Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2010.